“Lenin had zeker gelijk. Er is geen subtielere, zekerder manier om het fundament van een samenleving te ondergraven dan door ondermijning van de munteenheid.”

John Maynard Keynes

Jaar:

Nieuws


Bankierseed

vrijdag 16 augustus 2013

Het valt niet te ontkennen dat het kapitalisme ons een geweldige welvaart heeft bezorgd. De wonderlijke combinatie van een door de rechtsstaat gewaarborgde vrijheid en burgelijke ondernemingszin, vormen de kern van dit systeem. Het kapitalisme haalt daarmee echter twee conflicterende eigenschappen in de mens naar boven. Deze komen tot uiting in twee typen ondernemers: de ene benut de vrijheid om te kijken met welke producten of diensten hij zijn medeburgers van dienst kan zijn, de ander met welke trucs hij die medeburger ongestraft een poot kan uitdraaien.

Sinds de crisis weten we dat de financiële sector de afgelopen 20 jaar een enorme aantrekkingskracht heeft gehad op de tweede soort. Met het loslaten van de de regels veranderden banken immers van saaie, faciliterende instellingen in mega-ondernemingen. En daarmee veranderde vanzelfsprekend ook de houding tegenover de cliëntele. Klanten waren niet langer deugdzame spaarders of ondernemingsgezinde burgers, maar 'dupes' - sukkels die niet doorhadden hoe hen met allerlei 'innoverende' producten een flinke poot werd uitgedraaid. Ongestraft, want die mega-banken zijn natuurlijk geen echte ondernemingen die bij falen op de markt failliet gaan. Het zijn systeemkritische instanties die te allen tijde overeind moeten worden gehouden. Door hun medeburgers welteverstaan.

Zo heeft de Nederlandse staat een kleine € 95 miljard (cijfers Europese Comissie) uitgegeven om ABN-AMRO, ING, SNS Reaal en nog zo wat van die kampioenen te laten voortbestaan. Voor de duidelijkheid: dat is 16% van wat wij met z'n allen per jaar verdienen! (Dat we even niet vergeten waarom we ook alweer moeten bezuinigen...)

De Nederlandse overheid vond dit toch niet helemaal in de haak. Maar in plaats van te kijken naar hoe het banksysteem verbeterd kan worden door bijvoorbeeld de regels drastisch aan te scherpen, richt zij zich - hoe Nederlands! - op de moraal. Bankiers moeten van Dijsselbloem gewoon weer deugdzame burgers worden. Hoe? Heel simpel: door ze een eed te laten afleggen ! Dat moesten postbodes vroeger ook - en die haalden het toen toch ook niet in hun hoofd om poststukken te verbranden ?

Wij verblijven inmiddels ruim een jaar op de Zuidas en kunnen de minister verzekeren dat daar geen postbode-achtige types werken. Wel veel jonge, goed opgeleide mensen die hun kennis en vaardigheden graag in de praktijk willen brengen. Vraag is niet vanuit welk moreel principe zij dat doen (dat mag ieder voor zich uitmaken), maar ten dienste van welk systeem.

Ondertussen houden wij het maar liever bij onze eigen eed. En met een kleine bijdrage aan ons bouwfonds kunt u die zelf boven uw bed hangen...



Comité van aanbeveling

Herman WijffelsProf.dr. H.H.F. Wijffels, voormalig voorzitter van de Rabobank, voorzitter van de SER en Nederlandse bewindvoerder bij de Wereldbank in Washington. Herman Wijffels is momenteel hoogleraar ‘duurzaamheid en maatschappelijke verandering’ aan de Universiteit Utrecht.

Arnold HeertjeProf.dr. A. Heertje, emiritus hoogleraar staathuishoudkunde aan de juridische faculteit van de Universiteit van Amsterdam. Tevens bijzonder hoogleraar in de geschiedenis van de economische wetenschap en lid van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen.

Rick van der PloegProf.dr. F. van der Ploeg, staatssecretaris voor cultuur en media in het Kabinet-Kok II. Rick van der Ploeg is tegenwoordig hoogleraar economie, University of Oxford en hoogleraar politieke economie, Amsterdam School of Economics, Universiteit van Amsterdam.

Coöperatie Kunst Reserve Bank — Overtoom 256, 1054JA Amsterdam — T. 06 1226 3331 — info@kunstreservebank.nl