“Papiergeld keert altijd terug naar haar intrinsieke waarde - en die is nul.”

Voltaire

Nieuwsbrieven

Nieuwsbrief 11 augustus 2014 - 11 augustus 2014

Zomerstop

HAL25Na het opdoeken van de lokatie Eindhoven en het opzetten van de filialen, heeft de bank even pas op de plaats gemaakt. Dankzij de steun van een aantal trouwe bankiers hebben wij alle spullen naar HAL25 in Alkmaar kunnen verhuizen. Daar is de pers opnieuw geïnstalleerd en deze draait ook weer als een zonnetje. Maar er zijn nog wel de nodige zorgen over de manier waarop het experiment kan worden voortgezet want het blijft een bijzonder lastig project. De directie neemt dus even tijd om zich hierop te bezinnen.

Economie: De Gebruiksaanwijzing

Een belangrijk doel van de Kunst Reserve Bank is om een breed publiek te betrekken bij de discussie over de herinrichting van het financiële systeem. Achterliggend idee is dat de economie te belangrijk is om aan specialisten over te laten – helemaal nu in 2008 is gebleken dat die specialisten er een behoorlijke puinzooi van kunnen maken. In de huidige wereld is het zogezegd een democratische plicht om ons als burgers niet alleen te interesseren voor de toestand in de Oekraïne of het Midden Oosten, maar ons ook een mening te vormen over de keuzes die wij ten aanzien van de economie kunnen maken. Daarvoor is het wel nodig dat wij enigszins begrijpen hoe de economie werkt. De bank probeert dit begrip te stimuleren door allerlei economische principes op een speelse manier te verwerken in een monetair experiment.

HJC-EconomieDe Britse econoom Ha-Joon Chang doet dit op de klassieke manier – namelijk met boeken. Eerder schreef Chang al een soort bijsluiter voor het kapitalistisch systeem: 32 Dingen die ze je niet vertellen over het kapitalistisch systeem. En onlangs schreef hij een heuse handleiding: Economie, de gebruiksaanwijzing. Deze beknopte geschiedenis en samenvatting van de belangrijkste ideeën in de economie is een echte aanrader voor iedereen die wel wat meer over economie zou willen lezen, maar niet weet waar te beginnen. Op een heldere manier legt Chang de verschillen (en overeenkomsten) tussen de verschillende scholen uit en maakt hij voor de leek duidelijk voor welke dilemma's wij nu precies staan.

De vertaalde boeken van Ha-Joon Chang zijn uitgegeven bij Nieuw Amsterdam.

N.a.v. de Nederlandse vertaling sprak Joris Luyendijk onlangs met Ha-Joon Chang. De opname is te bekijken op de website van de Balie.

Baroque Cycle

Voor wie geïnteresseerd is in economische ideeën maar op het strand toch liever wil wegdromen met fictie, hebben wij nog een tip: The Baroque Cycle van de Neal Stephenson. De ten onrechte vaak tot de cyberpunk gerekende schrijver, verwierf enige faam met Cryptonomicon. Deze bestseller uit 1999, waarin de codekrakers van Bletchley Park worden gelinkt aan de zoektocht naar een internet-vrijplaats voor het opstarten van een virtueel geldsysteem, heeft inmiddels een cultstatus en geldt zo'n beetje als bijbel voor alle mensen die bezig zijn met cryptocurrencies (Bitcoin e.d.).

NS-QuicksilverBlijkbaar raakte Stephenson hierna gefascineerd door de bronnen van het huidige geldsysteem want hij las zo'n beetje een halve bibliotheek aan 17e en 18e-eeuwse biografieën, brieven en traktaten en verwerkte die allemaal in een episch verhaal dat drie vuistdikke boeken (elk 900 pagina's!) beslaat. Deze Baroque Cycle leest dus een beetje als een omgevallen boekenkast, maar de doorzetter krijgt een diepe onderdompeling in de 17e eeuw, waarin talloze historische figuren zoals Newton, Leibniz, Lodewijk XIV, Willem III, Sophia van Hannover en Peter de Grote zich op onderhoudende wijze mengen met fictieve personages. Stephenson laat ondertussen zien hoe veranderende ideeën over het wezen van geld bepalend zijn voor een nieuw soort samenleving die zich begint te ontwikkelen. Kortom: een aanrader voor wie zich eens flink wil verdiepen in die wonderlijke smeltkroes van personen en ideeën waaruit het moderne geldsysteem is ontstaan.

The Baroque Cycle is helaas niet vertaald. Online te bestellen bij Bol of Amazon.
Online zijn ook honderden pagina's te vinden met noten en wetenswaardigheden die lezers bij deze drie boeken hebben geschreven.

Een avondje KOLOSS

KolossDe bronnen van de Kunst Reserve Bank gaan misschien niet zo diep, maar een groots opgezet project als dit komt natuurlijk ook niet zomaar uit de lucht vallen. Een vroege voorloper is het spraakmakende project KOLOSS.

Inmiddels is het 25 jaar geleden dat het gelijknamige schip bij Camperduin op het strand liep, in stukken werd gezaagd en twee weken later aan de andere kant van Noord-Holland weer te water ging. Ter gelegenheid van dit jubileum zal op dinsdag 19 augustus in HAL25 de film van Ruud Monster op origineel 16mm worden vertoond. Na afloop spreken de regisseur en de betrokkenen met elkaar over de uitvoering, betekenis en impact van dit bijzondere project.

Zie programma HAL25
19 aug. 20:00 uur

 



Comité van aanbeveling

Herman WijffelsProf.dr. H.H.F. Wijffels, voormalig voorzitter van de Rabobank, voorzitter van de SER en Nederlandse bewindvoerder bij de Wereldbank in Washington. Herman Wijffels is momenteel hoogleraar ‘duurzaamheid en maatschappelijke verandering’ aan de Universiteit Utrecht.

Arnold HeertjeProf.dr. A. Heertje, emiritus hoogleraar staathuishoudkunde aan de juridische faculteit van de Universiteit van Amsterdam. Tevens bijzonder hoogleraar in de geschiedenis van de economische wetenschap en lid van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen.

Rick van der PloegProf.dr. F. van der Ploeg, staatssecretaris voor cultuur en media in het Kabinet-Kok II. Rick van der Ploeg is tegenwoordig hoogleraar economie, University of Oxford en hoogleraar politieke economie, Amsterdam School of Economics, Universiteit van Amsterdam.

Coöperatie Kunst Reserve Bank — Overtoom 256, 1054JA Amsterdam — T. 06 1226 3331 — info@kunstreservebank.nl