“Iedereen kan geld maken. De truc is om het geaccepteerd te laten worden.”

Hyman P. Minsky

Nieuwsbrieven

Nieuwsbrief februari 2013 - 26 februari 2013

Verlenging emissie F.Starik

Een jaar geleden verklaarde iedereen ons voor gek: iedere week een nieuwe munt slaan? Dat is technisch en logistiek onmogelijk! Bij organisaties als De Munt of commerciële muntfabrieken trekken ze inderdaad een paar maanden uit om één munt te maken. Dankzij de enthousiaste medewerking van gespecialiseerde bedrijven als Boonstoppel, Posthumus, Venrooij en Nijdeken, hebben wij de zaken nu zover op orde, dat wij inderdaad iedere week een nieuwe munt kunnen produceren. Het is nog iedere keer een huzarenstukje - maar het lukt ons wel!

Munt F. StarikVanzelfsprekend willen wij alleen munten van de allerhoogste kwaliteit. Dat geldt voor de techniek, maar evenzeer voor de ontwerpen. Hoewel wij nu dus wekelijks een nieuwe munt kunnen produceren, blijken de kunstenaars toch vaak meer tijd nodig te hebben. Dat is niet erg. Het plan van een wekelijkse uitgave is conceptueel natuurlijk prima maar als dat in de praktijk af en toe niet lukt, is er geen man overboord. Liever dat de kunstenaars wat meer tijd uittrekken om een idee goed uit te werken, dan dat men even vlug tussendoor een ontwerpje maakt. Waardeloze ontwerpen voor flutmunten worden er al genoeg gemaakt – kijk maar in uw portemonaie. Onze munten zijn echter serieuze kunstwerken en zoals we allemaal weten, zijn dat geen dingen die op afroep worden geleverd.

In afwachting van de volgende serie blijft de laatste munt van F. Starik dus nog even te koop. Wij kunnen u alvast verzekeren dat de volgende kunstenaar weer met hele bijzondere ontwerpen bezig is...

ANBI status

HEAO studentenZo af en toe komen er van die ambitieuze HEAO-jongens aan het loket die toch wel eens wel willen weten wat de KRB nu precies uitvoert. Na uitleg van het experiment roept men dan altijd verwonderd "maar waar zit de winst?" Met stijgende verbazing horen ze vervolgens dat de bank een maatschappelijk doel dient – namelijk het bevorderen van de discussie over het geldsysteem – en dat winst totaal geen rol speelt.
Het is zondermeer lastig om die aankomende bankiers ervan te overtuigen dat het zin heeft om zoveel geld, tijd en energie in zoiets ongrijpbaars als het 'algemeen nut' te steken. Gelukkig zien de ambtenaren van de belastingdienst de dingen toch wat ruimer. Zij zijn namelijk bereid ‘Algemeen Nut Beogende Instellingen’ vrij te stellen van vennootschapsbelasting.

Je zou denken dat deze vrijstelling alleen geldt voor armlastige stichtingen. Maar nee hoor; ook als rijkste familie van Nederland kan je al je financiële activiteiten onder dit regime laten vallen. Je richt gewoon een privébank op waarin je het familiekapitaal onderbrengt en laat vervolgens je eigen ideële stichting alle aandelen beheren. In ons woordenboek heet zo'n bank dan nog steeds een trustfonds, maar DNB redeneert dat er minimaal 25 miljoen aan eigen vermogen is ingelegd en verleent je doodleuk een bankvergunning. Daarmee heeft de familie vrij toegang tot goedkoop geld waarmee men vervolgens nieuw geld mag creëren; oftewel tegen zeer voordelige tarieven leningen uitschrijven (aan eigen familieleden). En daarnaast kan de familie natuurlijk allerlei lucratieve bankactiviteiten ontwikkelen die niemand kan inzien – alles valt immers onder de geheimhoudingsplicht van DNB en als stichting kan je volstaan met een globaal overzichtje van inkomsten en uitgaven aan wat lovenswaardige activiteiten met gehandicapten en zo.

Tja, zo zegt Nederland hard te willen optreden tegen het zogenaamde schaduwbankieren, maar faciliteert DNB ondertussen één van de allergrootste van al die nepbanken. Sinds wij ons als kunstenaars in het financiële systeem zijn gaan verdiepen, is ons al vaker opgevallen hoe kleine incidenten een enorm tumult veroorzaken, terwijl de echte grote misstanden nauwelijks aandacht krijgen. Zo maakt Jelle B.C. zich druk over één van onze collega's die ten onrechte een bonus van 1,7 miljoen heeft ontvangen, terwijl het bij de belastingtruc van de Brenninkmeijers om een jaarlijkse belastingderving van tientallen miljoenen gaat.

Doet de politiek dan niets? Jawel, maar die enkele blaffende teckel van de VVD snapt vermoedelijk ook niet hoe dit soort financiële constructies precies in elkaar steken en laat zich met enkele kluitjes in het riet sturen. De miljoenen belasting die ondertussen worden ontdoken, bezuinigen we wel weer weg – bijvoorbeeld op de kunsten...

ANBI logoWelnu, als de Brenninkmeijers op slinkse wijze een zogeheten Anbi-status voor hun privébank kunnen krijgen, dan willen wij dat ook. In tegenstelling tot de doelstelling van de Anthos-bank ("Het verlenen van bancaire diensten aan bepaalde leden van de familie Brenninkmeijer...") kan de doelstelling van de KRB immers duidelijk als algemeen nuttig worden aangemerkt. In Artikel 2.1 van onze statuten is het als volgt geformuleerd: De coöperatie heeft tot doel het uitvoeren van een financieel/artistiek experiment waarbij de validiteit van een nieuwe reservemunt wordt getoetst – een valuta waarvan de waarde voortkomt uit haar kunstwaarde. Als wij daarmee niet onder de ANBI status vallen, dan weten wij het ook niet meer.

Gezocht: bestuursleden coöperatieve Kunst Reserve Bank

De aanvraag voor een ANBI status is een goede aanleiding om het bestuur van de coöperatie van nieuw bloed te voorzien. Sinds de oprichting worden alle bestuursfuncties namelijk door de initiatiefnemers bekleed. Dat is vrij logisch en heeft tot op heden ook altijd goed gefunctioneerd. Maar nu de bank bijna een jaar met succes draait, wordt het misschien tijd om ook de bestuurstaken van de coöperatieve Kunst Reserve Bank wat serieuzer in te vullen.

VisitekaartjeStatutair gaat het om drie bestuursfuncties: voorzitter, secretaris en penningmeester. Voor alle drie zoeken wij nu dus gegadigden die zich serieus willen inzetten voor het behalen van het hierboven geciteerde doel. Ervaring met dit soort bestuursfuncties is natuurlijk een pre; evenals affiniteit met kunst. Belangrijkste is echter dat men enthousiast is over het hele idee van het experiment en het net als wij als een grote uitdaging ziet om het ook allemaal te realiseren.

Vanzelfsprekend gaat het om onbezoldigde functies. De wijze waarop men deze invult en de tijd die men eraan wil besteden, is helemaal aan de kandidaten zelf. De visitekaartjes met de functies CEO, CSO en CFO zijn natuurlijk wel voor rekening van de bank.

En commissarissen

Behalve een bestuur, heeft de KRB natuurlijk ook een Raad van Commissarissen. Dit adviescollege bestaat in ons geval uit mensen met een financieel/economische achtergrond en mensen die ervaring hebben met het organiseren van grootschalige (kunst)projecten. Nu wij toch bezig zijn met het bestuur, willen wij meteen maar eens kijken of de RvC geformaliseerd kan worden.

Wij zoeken dus mensen die met hun kennis, ervaring en netwerk actief willen bijdragen aan de verdere ontwikkeling van het experiment. Concreet betekent dit een iets actievere rol dan het bestuur – nl. het eens in de één of twee maanden met de dagelijkse leiding bespreken van alle plannen en adviseren hoe deze het beste gerealiseerd kunnen worden. In die zin houdt de RvC ook toezicht op de voortgang van het hele project en rapporteert zij daarover aan het bestuur.

Er lopen inmiddels flink wat ex-bankiers met hun ziel onder de arm rond en wellicht ambiëren enkele van hen een bankcommissariaat. Maar ook mensen uit de kunstwereld zijn welkom – vooral die met organisatorische ervaring. Of anderen met een groot netwerk in de reclame of de bouw; wat allemaal nuttig kan zijn bij het realiseren van onze ambitieuze plannen.

Een kleine waarschuwing is hier wel op zijn plaatst. De RvC is namelijk geen gezelligheidclubje waar vrijblijvend over leuke ideetjes voor de bank wordt gefantaseerd. Bij de RvC bijeenkomsten gaat het echt om concrete uitvoeringsproblemen waarvoor ieder vanuit zijn ervaring en expertise oplossingen aandraagt. Daarbij is de dagelijkse leiding nog steeds in handen van de initiatiefnemers en dat zijn kunstenaars; dus stronteigenwijs en gewend hun (artistieke) zin door te drijven. Het is aan de de leden van de RvC deze drift in goede banen te leiden.

Heeft u interesse of weet u iemand die dit interessant zou vinden? Stuur een mailtje naar info@kunstreservebank.nl

 



Comité van aanbeveling

Herman WijffelsProf.dr. H.H.F. Wijffels, voormalig voorzitter van de Rabobank, voorzitter van de SER en Nederlandse bewindvoerder bij de Wereldbank in Washington. Herman Wijffels is momenteel hoogleraar ‘duurzaamheid en maatschappelijke verandering’ aan de Universiteit Utrecht.

Arnold HeertjeProf.dr. A. Heertje, emiritus hoogleraar staathuishoudkunde aan de juridische faculteit van de Universiteit van Amsterdam. Tevens bijzonder hoogleraar in de geschiedenis van de economische wetenschap en lid van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen.

Rick van der PloegProf.dr. F. van der Ploeg, staatssecretaris voor cultuur en media in het Kabinet-Kok II. Rick van der Ploeg is tegenwoordig hoogleraar economie, University of Oxford en hoogleraar politieke economie, Amsterdam School of Economics, Universiteit van Amsterdam.

Coöperatie Kunst Reserve Bank — Overtoom 256, 1054JA Amsterdam — T. 06 1226 3331 — info@kunstreservebank.nl